Η ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΠΙΓΡΑΦΗ ΗΤΑΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Νέες έρευνες φέρνουν στο φως τα εκπληκτικά μυστικά της αρχαιότερης χριστιανικής επιγραφής στον κόσμο, η οποία είναι γραμμένη στα ελληνικά. Πρόκειται για πληροφορίες που δείχνουν τη σχέση των δημιουργών της με τον αιρετικό φιλόσοφο Βαλεντίνο, αλλά και την επιρροή που είχαν δεχτεί από προχριστιανικά στοιχεία...

Η επιγραφή είναι πέτρινη, με επίσημη ονομασία NCE156. Ανήκει στη συλλογή των Μουσείων του Καπιτωλίου της Ρώμης και χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 2ου αιώνα μ. Χ., όταν η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία βρισκόταν στη μεγαλύτερη ακμή της.

Από την ίδια περίοδο δεν υπάρχουν άλλα χριστιανικά κατάλοιπα γραφής πάνω σε πέτρα, παρά μόνο σε πάπυρο, τα οποία φέρουν αποσπάσματα των ευαγγελίων, γραμμένα με μελάνι.

Η NCE156 ωστόσο καινοτομεί και ως προς το περιεχόμενό της, καθώς δεν αναφέρεται άμεσα στα ευαγγέλια, αλλά παραπέμπει σε χριστιανικές πεποιθήσεις, εμπλουτισμένες με ειδωλολατρικά στοιχεία.

Ένας επιστήμονας, ο Γκρέγκορι Σνάιντερ, από το Κολέγιο Ντέιβιντσον της Βόρειας Καρολίνας, που έχει αφιερώσει 50 χρόνια ερευνών στη συγκεκριμένη επιγραφή, πιστεύει ότι πρόκειται για επικήδειο επίγραμμα, που περιλαμβάνει χριστιανικά και ειδωλολατρικά στοιχεία.

«Πρόκειται πράγματι για επιγραφή του 2ου αιώνα μ.Χ., είναι δηλαδή το παλαιότερο χριστιανικό αντικείμενο που κατέχουμε», δήλωσε στην ιστοσελίδα LiveScience.

Οι πληροφορίες σχετικά με την προέλευσή της είναι αποσπασματικές. Πρωτοδημοσιεύτηκε σε ιταλικό αρχαιολογικό περιοδικό το 1953, ενώ οι μόνες αναφορές που υπάρχουν σχετικά με το σημείο εντοπισμού της είναι ένα χάρτινο σημείωμα, το οποίο ήταν σφηνωμένο στην επιγραφή.

Σύμφωνα με αυτό, η επιγραφή βρέθηκε στα προάστια της Ρώμης, κοντά στον μεσαιωνικό πύργο Τορ Φισκάλε, η τοποθεσία του οποίου κατά την αρχαιότητα ήταν πολύ κοντά στον ρωμαϊκό δρόμο Βία Λατίνα.

Τη χρονολόγηση της επιγραφής έκανε πριν από περίπου 40 χρόνια η Μαργκερίτα Γκουαρντούτσι, γνωστή ιταλίδα επιγραφολόγος, που πέθανε το 1999.

Σύμφωνα με το άρθρο του LiveScience, η Γκουαρντούτσι πρότεινε τον 2ο αιώνα μ. Χ., επειδή η επιγραφή ήταν γραμμένη με ελληνικά γράμματα κλασικού στιλ, που χρησιμοποιούνταν στη Ρώμη κατά τη διάρκεια του 1ου και 2ου αιώνα μ. Χ.

Αργότερα, τα γράμματα άλλαξαν. Για παράδειγμα, το ωμέγα (Ω) και το Σίγμα (Σ) τροποποιήθηκαν και έμοιαζαν περισσότερο με τα γράμματα W και C αντίστοιχα.

Ο Σνάιντερ πρόσθεσε περισσότερα στοιχεία στη θεωρία της επιγραφολόγου. Μελέτησε περισσότερες από 1.700 επιγραφές που είναι καταχωρημένες σε κατάλογο του 1968 με την ονομασία «Inscriptiones graecae urbis Romae», καθώς και επιγραφές από τη γειτονική Νάπολη, που δημοσιεύτηκαν σε δύο τόμους οι οποίοι δημοσιεύτηκαν τη δεκαετία του ΄90 και ονομάζονται «Iscrizioni greche d'Italia».

Και από τις δύο αυτές έρευνες, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η χρονολόγηση της Γκουαρντούτσι είναι πολύ πιθανή.

Μαζί του συμφωνεί και ο Πολ ΜακΚέκνι, καθηγητής της αρχαίας ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Μακούαρι στην Αυστραλία και μελετητής της ίδιας επιγραφής.

«Όταν διάβασα πρώτη φορά το έργο του Σνάιντερ δεν ήμουν καθόλου βέβαιος, τη δεύτερη φορά όμως πείστηκα με το επιχείρημά του ως προς τη μορφή των γραμμάτων», δήλωσε.

Ο δημιουργός της επιγραφής ήταν πιθανότατα μαθητής του Βαλεντίνου, γνωστικού αιρετικού, που γεννήθηκε στην Αίγυπτο περίπου το 100 μ.Χ., ταξίδεψε στη Ρώμη, όπου δημιούργησε τη δική του Εκκλησία και σχολή για να καταλήξει στην Κύπρο, όπου πέθανε το 160/161 μ. Χ., αφού πρώτα απέκτησε ισχυρή ομάδα μαθητών.

Η εμφάνιση της επιγραφής υποδηλώνει ότι οπαδοί του πιθανότατα έζησαν στη Βία Λατίνα κατά τη διάρκεια του 2ου αιώνα μ. Χ.

«Γνωρίζουμε ότι ο Βαλεντίνος ήταν ένας διάσημος γνωστικός διδάσκαλος του 2ου αιώνα μ. Χ. που έζησε στη Ρώμη για περίπου 20 χρόνια. Ήταν πολύ μορφωμένος, ποιητικός, ταλαντούχος, στοχαστής, ρήτορας και συγγραφέας», αναφέρει ο Σνάιντερ.

Οι οπαδοί του Βαλεντίνου αλλά και του κινήματος των γνωστικιστών είχαν αρκετές διαφορές με τους πρώτους Χριστιανούς. Για παράδειγμα, δεν πίστευαν ότι έπρεπε να γίνουν μάρτυρες, ούτε ότι κάποια πράγματα είναι κακό να τα κάνουν, όπως το να πάρουν όρκο στο όνομα του Καίσαρα ή να προσφέρουν θυμίαμα σε ένα άγαλμα.

Η εξήγηση έχει να κάνει με τις πεποιθήσεις του. "Πίστευαν ότι η ύλη και ο φυσικός κόσμος, όχι μόνο ήταν κάτι κακό, αλλά και ασήμαντο. Γι' αυτό, ό,τι έκανες με το σώμα σου στον φυσικό κόσμο δεν ήταν σημαντικό", λέει ο Μακέκνι.

Ο Σνάιντερ, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι οι Βαλεντινιαστές, που πιθανότατα επηρεάστηκαν από αρχαίους φιλοσόφους, όπως ο Πλάτωνας, δεν θα ερμήνευαν την ιστορία της Ανάστασης του Χριστού με κυριολεκτικό τρόπο. «Σίγουρα δεν θα τη θεωρούσαν μια φυσική ανάσταση.

Οι Χριστιανοί αυτού του είδους, που είχαν ενσωματώσει τη φιλοσοφία του Πλάτωνα, σε γενικές γραμμές δεν θεωρούσαν το υλικό σώμα κάτι ιδιαίτερα επιθυμητό και καλό», δηλώνει.

Κατά τον Σνάιντερ, στην επιγραφή επικρατεί μια εκπληκτική ανάμιξη στοιχείων χριστιανικής και ειδωλολατρικής παράδοσης.

Ο ίδιος μάλιστα μελέτησε τα έργα ζωγραφικής των πρώιμων χριστιανικών χρόνων από το δρόμο Βία Λατίνα, που περιλαμβάνουν βιβλικά θέματα, όπως η ιστορία του Σαμψών ή η Ανάσταση του Λαζάρου, μαζί με μορφές από την κλασική μυθολογία, όπως ο Ηρακλής.

«Πρόκειται για πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία, που δείχνουν ότι αυτή την περίοδο η χριστιανική ταυτότητα ήταν ευέλικτη», καταλήγει. Πηγή: nooz.gr