ΓΡΕΒΕΝΑ: ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ

Στις όχθες του Αλιάκμονα, τρία κτίρια σημαντικού μεγέθους της ελληνιστικής και βυζαντινής εποχής ήρθαν στο φως κατά τη διάρκεια ανασκαφών, στη θέση Άγιος Κωνσταντίνος του χωριού Δήμητρα Γρεβενών...

Τα τελευταία χρόνια, στη θέση Άγιος Κωνσταντίνος έχουν εντοπιστεί αρχαιότητες από την προϊστορική εποχή. Την προϊστορική χρήση του χώρου μαρτυρούν ορισμένα λίθινα εργαλεία, ενώ η επόμενη διαπιστωμένη κατοίκηση τοποθετείται χρονικά από τα ελληνιστικά χρόνια και μετά.

Στο βόρειο τμήμα της θέσης και στον άξονα Βορρά- Νότου, σε έκταση 750 τετραγωνικών μέτρων, είχε χτιστεί οικιστικό συγκρότημα, σημαντικού μεγέθους και πολυτελούς κατασκευής. Το συγκρότημα προοριζόταν για μόνιμη εγκατάσταση και προσέφερε άνετη διαβίωση. Αποτελείται από 11 δωμάτια-χώρους που αναπτύσσονται γύρω από κεντρική τετράγωνη αυλή. Στο κέντρο του τετράγωνου αυτού χώρου αποκαλύφθηκε έκταση σχεδόν τετράγωνη, διαστάσεων 6 Χ 5,5 μέτρων, στρωμένη από πήλινες τετράγωνες πλάκες.

Τα κινητά ευρήματα, αγγεία, λυχνάρια, ένα θυμιατήρι, καθώς και σιδερένια και χάλκινα μικροευρήματα οδηγούν σε ένταξη στην Ελληνιστική Εποχή (3ος-2ος αι. π.Χ.).

Το δεύτερο κτίριο είναι μια τρίκλιτη βασιλική διαστάσεων 20x12,2 μ. Στην αρχική του φάση ο ναός είχε μαρμάρινο τέμπλο, καθώς σώζονται τέσσερα τμήματα θωρακίων με επιπεδόγλυφες φολίδες. Στη δυτική πλευρά υπάρχει ένας ισόγειος νάρθηκας που επικοινωνούσε με τρίβηλο με τον κυρίως ναό, όπως και σε άλλες βασιλικές που χρονολογούνται τον 11ο αιώνα. Το παραπάνω, σε συνδυασμό με τη διαπίστωση ότι η βασιλική ήταν ξυλόστεγη, οδήγησαν τους αρχαιολόγους στη χρονική τοποθέτηση του ναού στον 11ο αιώνα.

Από τα κινητά ευρήματα της βασιλικής ξεχωρίζει μια μικρή πήλινη εφυαλωμένη κούπα στα βόρεια του ναού που χρονολογείται το 13ο-14ο αιώνα μ.Χ. «Οι μεγάλες διαστάσεις της βασιλικής συνεπάγονται την ύπαρξη οικισμού, οπότε οι ανασκαφικές έρευνες θα συνεχιστούν για τον εντοπισμό του», δήλωσε η αρχαιολόγος Δήμητρα Θεοδώρου κατά την πρώτη Επιστημονική Συνάντηση για το Αρχαιολογικό Έργο στην Άνω Μακεδονία, που φιλοξενείται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αιανής.

Γύρω από τη βασιλική ήρθε στο φως εκτεταμένο νεκροταφείο, που χρονολογείται στη βυζαντινή περίοδο. Ανασκάφηκαν 62 ταφές. Οι νεκροί είχαν όλοι δυτικό προσανατολισμό σε ύπτια στάση. Ορισμένοι είχαν καλυμμένο το κεφάλι με κεραμίδες. Σε δύο ταφές βρέθηκαν νομίσματα που συνδέονται με την αρχαία δοξασία για τα ναύλα στον Άδη, κάτι που συναντάται σε ταφές του 12ου - 13ου αιώνα. Από τις 62 ταφές οι 30 ήταν ακτέριστες. Τα κτερίσματα των υπολοίπων ήταν χάλκινα και σιδερένια κοσμήματα (δαχτυλίδια, ενώτια, περίαπτα) και γυάλινα αντικείμενα. Μόνο δύο ταφές είχαν πήλινα αγγεία. Τα δαχτυλίδια παρουσιάζουν ενδιαφέρον από άποψη τεχνικής και ποικιλίας τύπων. Εξάλλου, τα κτερίσματα ορισμένων τάφων μαρτυρούν ότι η χρήση του νεκροταφείου συνεχιζόταν ως τα ύστερα βυζαντινά χρόνια.

Τέλος, ανακαλύφθηκαν και λείψανα ενός τρίτου κτιρίου, οι εργασίες αποκάλυψης του οποίου δεν έχουν ολοκληρωθεί. Μέχρι στιγμής έχουν αποκαλυφθεί δύο τοίχοι και τέσσερις λίθινες βάσεις που παραπέμπουν σε ύπαρξη στοάς. Οι μεγάλες διαστάσεις των τοίχων μαρτυρούν την ύπαρξη μεγάλων διαστάσεων κτιρίου. Πηγή: tvxs.gr