ΘΑ ΑΠΟΚΤΗΣΩ ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΜΟΥ;

Το να προβλέψουμε το... μέλλον μας δεν είναι τόσο απλό όσο μια ματιά στη μητέρα μας. Μελέτες δείχνουν ότι, ενώ τα γονίδιά μας μπορούν να καθορίσουν μέχρι και 80% του βάρους και του σωματικού μας σχήματος, το περιβάλλον και οι προσωπικές επιλογές μας εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο. Ετσι, ακόμα και αν είστε φτυστή η μητέρα σας σε παλιές οικογενειακές φωτογραφίες, δεν σημαίνει ότι θα έχετε το ίδιο σχήμα σώματος σε μέση ηλικία...

Σε ορισμένες γυναίκες το σχήμα σώματος της μητέρας τους είναι ένα μαύρο σύννεφο που κρέμεται διαρκώς πάνω από το κεφάλι τους. Ασθενείς με ζητήματα εικόνας σώματος ή διαταραγμένη διατροφή φαίνεται πως έχουν πολύ συγκεκριμένα συναισθήματα και ανησυχίες για το σώμα της μητέρας τους. Γυναίκες που δεν ήταν ποτέ υπέρβαρες μπορεί να αποκτήσουν εμμονή με την αποφυγή αύξησης βάρους, ώστε να μη μοιάσουν στις υπέρβαρες μητέρες τους. Παράλληλα, υπάρχει συνήθως μεγάλος ανταγωνισμός μεταξύ μητέρας και κόρης, που συχνά εκδηλώνεται στο βάρος και τις σωματικές διαστάσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι τα κορίτσια που δεν είναι τόσο λεπτά όσο οι μητέρες τους συχνά αισθάνονται ανεπαρκή.

Γονιδιακή εξάρτηση

Ερευνες αποκαλύπτουν πως ορισμένες πτυχές του σχήματος και του μεγέθους του σώματός μας συνδέονται πιο στενά με τα γονίδια από άλλες. Το πόσο εύκολα αυξάνουμε τη μυϊκή μάζα μας, για παράδειγμα, είναι ένα άκρως κληρονομικό χαρακτηριστικό. Παρόμοια διαπιστώθηκε ότι κάποιοι άνθρωποι -ευνοημένοι γονιδιακά- χρειάζονται λιγότερη άσκηση για να αυξήσουν τη μυϊκή μάζα τους.

Εθισμός

Μια νέα έρευνα αποκάλυψε ότι το neurexin 3, ένα από τα γονίδια που εμπλέκονται στη ρύθμιση της περιμέτρου της μέσης μας, συνδέεται επίσης με εθιστικές συμπεριφορές, όπως ο αλκοολισμός. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό το γονίδιο, που το φέρει περίπου το 20% του ανθρώπινου πληθυσμού, μπορεί να προκαλέσει υπερφαγία. Πράγμα που θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί η παχυσαρκία τείνει να εκδηλώνεται εντός της οικογένειας, με τον ίδιο τρόπο που κάνουν ορισμένα σχήματα σώματος.

Βάρος αναφοράς

Δυστυχώς, ό,τι καθορίζουν τα γονίδια μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να μεταβληθεί. Ακόμη και τα πιο πειθαρχημένα διατροφικά άτομα συχνά μπορεί να αποτύχουν (αφού έχουν χαθεί τα πρώτα κιλά) ή να ανακτήσουν το χαμένο βάρος. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό οφείλεται στο ότι κάθε άτομο έχει ένα βάρος αναφοράς που καθορίζεται γενετικά. Αν το βάρος μειωθεί περισσότερο από 10% από το σημείο αυτό, το σώμα σας θα... αντεπιτεθεί. Οσο περισσότερο βάρος χάνετε δηλαδή τόσο πιο σκληρά εργάζεται το σώμα σας για να επανέλθει. Θα αυξηθούν η πείνα και ο μεταβολικός ρυθμός, θα αρχίσετε να ποθείτε εντονότερα κάποια τρόφιμα (π.χ. γλυκά) και σταδιακά γίνεται πολύ πιο δύσκολο το να αντισταθείτε.

Φαγητό

Παρ' όλ' αυτά, το περιβάλλον και η προσωπική επιλογή μπορεί να έχουν επιπτώσεις στο σχήμα του σώματος. Το εθνικό ποσοστό παχυσαρκίας είναι απόδειξη για τον μεγάλο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το περιβάλλον. Το γονιδίωμά μας είναι παρόμοιο εδώ και χιλιάδες χρόνια, η τρέχουσα όμως επιδημία της παχυσαρκίας είναι καινούργια. Μια απλή εξήγηση είναι η αυξημένη προσφορά τροφίμων (πολύ) πλούσιων σε θερμίδες στην καθημερινότητά μας. Πριν από εκατό χρόνια, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είχαν άμεση πρόσβαση σε πολλά από αυτά τα τρόφιμα (fast food, γλυκά), οπότε μόνο τα άτομα με εξαιρετικά υψηλή ευαισθησία σε αύξηση βάρους έγιναν υπέρβαρα. «Ζούμε σε ένα περιβάλλον για το οποίο δεν έχουν σχεδιαστεί τα γονίδιά μας» υποστηρίζουν ερευνητές.

Ασκηση

Ισως όμως ο ισχυρότερος παράγοντας για τον καθορισμό της σωματικής διάπλασης είναι η φυσική δραστηριότητα. Ερευνα έδειξε ότι οι γυναίκες στα 20 και 30 έτη τους, που έκαναν γυμναστική ως παιδιά, έχουν λιγότερο τυπικά «γυναικεία» σώματα: ευρύτερη μέση, στενότερους γοφούς, πιο μυώδη πόδια και χέρια, αποτέλεσμα του χρόνου που δαπανήθηκε σε άσκηση. Η μυϊκή ενδυνάμωση κατά την εφηβεία είναι πιθανόν να οδηγήσει σε μικρή αύξηση των επιπέδων τεστοστερόνης, κάτι που θα μπορούσε να συμβάλει σε μια ελαφρώς ευρύτερη, πιο αγορίστικη, μέση. Επιπλέον η άσκηση περιορίζει το σωματικό λίπος στο ισχίο και την περιοχή των γοφών -όπου συνήθως οι γυναίκες έχουν... πρόβλημα- πράγμα που εξηγεί τους πιο αδύνατους γοφούς.

Κόντρα

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να παρακάμψουμε την όποια γενετική προδιάθεση. Απαιτείται έντονη άσκηση για μυϊκή αναδόμηση, ώστε να αναμορφωθεί το σώμα ώς ένα βαθμό και να καθυστερήσει το σημείο που η γραμμή του σώματος αρχίζει να διευρύνεται. Ωστόσο, στην εμμηνόπαυση η μυϊκή μάζα αρχίζει να μειώνεται, ώστε τελικά το σώμα να επανέλθει στο σημείο (βάρος) αναφοράς που ορίζει η γενετική του. Η σκληρή δουλειά, στην πραγματικότητα, θα σας χαρίσει για περισσότερα έτη ένα καλλίγραμμο σώμα και, αν μείνετε σε εγρήγορση στα πενήντα σας, θα πάρετε λιγότερα κιλά και στη συνέχεια σε σχέση με κάποιον αγύμναστο.

Εναντι προδιάθεσης

Παρά το γεγονός ότι οι πρόσφατες έρευνες υποστηρίζουν πως ορισμένα σωματικά σχήματα είναι γενετικά προκαθορισμένα σε μεγάλο βαθμό, σε καμιά περίπτωση δεν είναι... τελεσίδικο. Στο τέλος της ημέρας, εσείς είστε στη θέση του οδηγού. Δεν έχει σημασία τι προβλέπουν τα γονίδιά σας ή το περιβάλλον σας: δεν είναι δυνατή η αύξηση του βάρους αν δεν παίρνετε περισσότερες θερμίδες από ό,τι χρειάζεστε ημερησίως. Με άλλα λόγια, ενώ μπορεί να μη γίνεται να αλλάξει το σχήμα μήλου, σίγουρα περνά από το χέρι μας να αποκτήσουμε πιο υγιές, αδύνατο σώμα.

Μήλο vs αχλάδι

Ο σωματότυπος σε σχήμα μήλου (συχνότερος στους άντρες) φαίνεται πως εξαρτάται περισσότερο από τη γονιδιακή προδιάθεση, σε σχέση με τον αντίστοιχο σε σχήμα αχλαδιού ή τον εξαιρετικά αδύνατο. Από τη στιγμή που κληρονομείτε το ήμισυ των γονιδίων σας από τη μητέρα και το άλλο μισό από τον πατέρα σας, είστε ουσιαστικά ένα μείγμα τους. Μπορείτε να πάρετε τον χειρότερο δυνατό συνδυασμό από τους δύο γονείς ή να είστε τυχερές και να πάρετε τον καλύτερο δυνατό. Δεδομένου του ότι οι άντρες αποθηκεύουν λίπος συνήθως στην κοιλιά, αν και η μητέρα σας έχει... σωσίβιο, αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες να έχετε σωματότυπο σε σχήμα μήλου. Από ιατρικής άποψης βέβαια αυτό είναι ανησυχητικό, επειδή το κοιλιακό λίπος συνδέεται με πολλές σοβαρές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων του διαβήτη τύπου 2 και της στεφανιαίας νόσου.

Τα παιδιά επιλέγουν τα λαχανικά

Στα παιδιά αρέσει να υπάρχουν λαχανικά στο τραπέζι αλλά σπάνια τα προτιμούν, λέει νέα επιστημονική δημοσίευση στο American Journal of Clinical Nutrition. Είτε τους δίνετε την επιλογή να επιλέξουν τη σαλάτα που θα φάνε είτε τους σερβίρετε τα λαχανικά που ξέρετε ότι τους αρέσουν, δεν κάνει καμία διαφορά. Τα παιδιά κατά μέσο όρο τρώνε τη μισή ποσότητα λαχανικών που τους σερβίρετε, ανεξαρτήτως του ποιος έκανε την επιλογή. Αν και προτιμούν να έχουν λόγο σ' αυτό που θα βρουν στο πιάτο τους, η μελέτη του Cees de Graaf, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Wageningen της Ολλανδίας, έδειξε ότι ακόμα και τα πιο αντιδραστικά παιδιά, που δεν ρωτούνται για το ποια λαχανικά προτιμούν να φάνε, αλλά τους σερβίρεται εκείνο που οι γονείς τους ξέρουν ότι προτιμούν, το τρώνε. Τρώνε, δε, λίγη παραπάνω ποσότητα με αυτόν τον τρόπο, από όταν έχουν ερωτηθεί. Στη μελέτη του de Graaf συμμετείχαν 156 αγόρια και 147 κορίτσια, 4-6 ετών. «Τα παιδιά δεν τρελαίνονται για λαχανικά. Αυτό είναι γνωστό. Τρελαίνονται να συμμετέχουν στη διαδικασία επιλογής των λαχανικών που θα σερβιριστούν, χωρίς αυτό να εξασφαλίζει βέβαια ότι θα την τιμήσουν». Πηγή: http://www.enet.gr