ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗ ΔΙΠΟΛΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ

Προσωπικότητες που ξεχώρισαν για το σπάνιο ταλέντο και το μοναδικό ταμπεραμέντο τους και έμειναν στην ιστορία είχαν ένα κοινό μυστικό: έπασχαν από διπολική διαταραχή, μια ψυχική ασθένεια, που στο παρελθόν ήταν γνωστή ως μανιοκατάθλιψη. Ανάμεσά τους ο Ναπολέων, η Βιρτζίνια Γουλφ, ο Βίνσεντ Βαν Γκογκ, η Βίβιαν Λη και ο Θίοντορ Ρούσβελτ...

Η διπολική διαταραχή αποτελεί μία συχνή, χρόνια και υποτροπιάζουσα ψυχική νόσο. Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι η διαταραχή στη συναισθηματική λειτουργία, που οδηγεί σε ασυνήθιστες και ακραίες διακυμάνσεις στη διάθεση, ικανές να συμπαρασύρουν τη σκέψη και τη συμπεριφορά: οι εναλλαγές της διάθεσης κυμαίνονται από την υπερβολική ευφορία και τον ανεξέλεγκτο ενθουσιασμό στη φάση της μανίας, μέχρι τη βαθιά, ανείπωτη θλίψη στη φάση της κατάθλιψης.

Μία ασθένεια που δεν κάνει διακρίσεις

Δυστυχώς η διπολική διαταραχή δεν κάνει διακρίσεις. Επιστήμονες που μελέτησαν τη ζωή του Ναπολέοντα τονίζουν ότι η κατάθλιψη τον ακινητοποίησε πρώτα κατά τη ρωσική εκστρατεία και αργότερα στο Βατερλό, ενώ οι παραληρητικές ιδέες μεγαλείου των φάσεων μανίας τον έκαναν να πιστέψει ότι θα μπορούσε να θριαμβεύσει στη Ρωσία στα μέσα του χειμώνα.

Ο σύζυγος της Βιρτζίνια Γουλφ περιγράφει ότι η συγγραφέας στις φάσεις μανίας μιλούσε σχεδόν ακατάπαυστα για 2-3 μέρες, ενώ στις περιόδους κατάθλιψης παρέμενε στο κρεβάτι για εβδομάδες.

Η διπολική διαταραχή δεν ανήκει στις σπάνιες παθήσεις: αφορά το 1,2 - 3,4% του πληθυσμού, ενώ αν συνυπολογιστεί όλο το φάσμα των μορφών της, το ποσοστό αγγίζει το 5%.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η ασθένεια αντιπροσωπεύει την έκτη κύρια αιτία αναπηρίας παγκοσμίως, ενώ ο κίνδυνος της αυτοκτονίας για τα άτομα με διπολική διαταραχή είναι αυξημένος. Το 20-25% των ασθενών φτάνει στην απόπειρα αυτοκτονίας, ειδικά όταν βρίσκεται στη φάση της κατάθλιψης.

Η νόσος προσβάλλει με την ίδια περίπου συχνότητα άνδρες και γυναίκες και εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα υψηλού κοινωνικο-οικονομικού επιπέδου. Κατά κανόνα, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο τέλος της εφηβείας ή στην αρχή της ενήλικης ζωής, συνήθως πριν την ηλικία των 30 ετών, αλλά δεν αποκλείεται τα πρώτα συμπτώματα να εμφανιστούν νωρίτερα ή και πολύ αργότερα στην ενήλικη ζωή.

Έκθεση «Διπολικότητα και Τέχνη»

Ενάντια στις προκαταλήψεις και το κοινωνικό στίγμα που περιβάλλει την ψυχική νόσο το Πρόγραμμα «αντι-στίγμα» του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (Ε.Π.Ι.Ψ.Υ) προχώρησε σε μία πρωτότυπη συνεργασία με την Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών (Α.Σ.Κ.Τ.).

Φοιτητές και απόφοιτοι του Δ’ Εργαστηρίου Ζωγραφικής της Α.Σ.Κ.Τ. παρακολούθησαν διαλέξεις και συμμετείχαν σε βιωματικά εργαστήρια που έγιναν από επιστήμονες, ψυχιάτρους και ψυχολόγους, του Ε.Π.Ι.Ψ.Υ., με το συντονισμό της επιστημονικά υπεύθυνης του Προγράμματος «αντι-στίγμα», Μαρίνας Οικονόμου-Λαλιώτη.

Οι φοιτητές και οι απόφοιτοι ήρθαν σε επαφή με τη θεματολογία της ψυχικής νόσου και ειδικά της διπολικής διαταραχής, προσεγγίζοντας τη βιοψυχοκοινωνική θεώρηση υπό την ιδιαίτερη προοπτική του στίγματος. Προϊόν αυτών των συναντήσεων είναι τα εικαστικά έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση «Διπολικότητα και Τέχνη».

«Η αντίφαση, η σύνθεση ή η συνύπαρξη των αντιθέτων, ως δύο πόλων ενός νοητού συνεχούς, ενυπάρχουν συχνά στην τέχνη, ως μέσα έκφρασης, αλλά και στην ψυχική λειτουργία του ασθενή με διπολική διαταραχή», αναφέρει η Μαρίνα Οικονόμου-Λαλιώτη στον πρόλογο του καταλόγου της έκθεσης.

«Η εμπειρία της διπολικής διαταραχής καθορίζεται θεμελιακά από τις φάσεις της μανίας και της κατάθλιψης στην κυκλική αλληλοδιαδοχή τους. Από τη βαθιά θλίψη ως την ανεξέλεγκτη ευφορία, οι δύο ‘’πόλοι’’ της ασθένειας διέπουν καταλυτικά την ψυχική ύπαρξη του πάσχοντος και αντανακλώνται σε όλη την ψυχονοητική λειτουργία του. Σήμερα η διπολική διαταραχή μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά με νέα φάρμακα, με την κατάλληλη για κάθε φάση της νόσου προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής, καθώς και με σύγχρονες ψυχοθεραπευτικές-ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις, ανάμεσα στις οποίες εξέχουσα θέση έχει η ψυχοεκπαίδευση».

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα γίνουν την Τρίτη 9 Μαρτίου στις 19.00 στον υπόγειο εκθεσιακό χώρο της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών. Θα μιλήσουν ο Καθηγητής, Ακαδημαϊκός και Διευθυντής του Ε.Π.Ι.Ψ.Υ., Κώστας Στεφανής, ο Πρύτανης της Α.Σ.Κ.Τ., Γιώργος Χαρβαλιάς, καθώς και οι υπεύθυνοι του όλου εγχειρήματος, Πάνος Χαραλάμπους από πλευράς της Α.Σ.Κ.Τ. και Μαρίνα Οικονόμου-Λαλιώτη από πλευράς του Ε.Π.Ι.Ψ.Υ.

Η έκθεση «Διπολικότητα & Τέχνη», που τελεί υπό την αιγίδα των Υπουργείων Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Τουρισμού, θα διαρκέσει έως τις 21 Μαρτίου ενώ θα λειτουργεί από Δευτέρα έως Κυριακή, 11:00-15:00. Πηγή: http://www.cosmo.gr