ΤΟ ΜΕΓΑΛΕIΟ ΤΟΥ DNA ΜΑΣ

Τα μυστικά του ανθρώπινου γονιδιώματος προσπαθεί να επεξηγήσει στο ευρύ κοινό μια έκθεση διαφορετική από τις άλλες, που ξεκίνησε στη Γενεύη τον περασμένο Οκτώβριο και συνεχίζεται μέχρι το τέλος του μήνα. «Ψυχή» του εγχειρήματος, ο διεθνούς φήμης καθηγητής Γενετικής στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και διευθυντής του Τμήματος Ιατρικής Γενετικής του νοσοκομείου της ίδιας πόλης, Στυλιανός Αντωναράκης...

Το πανεπιστήμιο, γιορτάζοντας τα 450 χρόνια λειτουργίας του, προχώρησε στη δημιουργία ενός ημισφαιρίου, που συμβολίζει τον πυρήνα ενός κυττάρου. Το νησάκι Rousseau, όπου στήθηκε το ημισφαίριο, ένα από τα πιο κεντρικά σημεία της πόλης της Γενεύης, συμβολίζει ένα κύτταρο από τα τρισεκατομμύρια που έχουμε στο σώμα μας, εξήγησε στην «Ε» ο κ. Αντωναράκης.

Σε αυτόν τον τρούλο υπάρχουν τρία βασικά εκθέματα για τον επισκέπτη. Μια μεγάλη σιδερένια κατασκευή στη μέση του θόλου, που ανοίγει και αναδιπλασιάζεται, θέλει να δείξει στο κοινό τη διπλή έλικα του DNA. Επίσης -για πρώτη φορά αυτό-, οι ειδικοί θέλησαν να δείξουν πώς διαβάζεται το γονιδίωμα (που αντιστοιχεί σ' ένα κείμενο με 3 δισεκατομμύρια γράμματα) από την αρχή μέχρι το τέλος.

Μια μεγάλη ηλεκτρονική γραμματοσειρά κινείται γύρω γύρω από τον θόλο, ο οποίος έχει διάμετρο 18 μέτρα, ενώ διαβάζονται 2 γράμματα το δευτερόλεπτο, ταχύτητα που διευκολύνει το γυμνό μάτι. «Τη νύχτα, όταν κλείνει ο θόλος, το τρέχουμε πιο γρήγορα ώστε να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του μήνα. Ο κάθε επισκέπτης διαβάζει ένα μικρό κομμάτι του DNA, ενώ μ' έναν ειδικό χάρτη δείχνουμε κάθε φορά πού ακριβώς βρισκόμαστε!»

Το τρίτο μέρος της έκθεσης είναι 12 σταθμοί μάθησης, όπου εξηγούνται διάφορες περιοχές του γονιδιώματος: η δομή, το μέγεθος, η κληρονομικότητα, η αντιγραφή του, η εξελικτική του πορεία, η ποικιλομορφία του στα διάφορα άτομα, η σημασία του για τις αρρώστιες, τα ηθικά, κοινωνικά και νομικά προβλήματα από το διάβασμά του στα διάφορα άτομα.

«Οταν η κατασκευή περνάει από ορισμένα γονίδια που σχετίζονται με ασθένειες, όμως για παράδειγμα της μεσογειακής αναιμίας, τότε γίνεται ανάλογο ενημερωτικό χάπενινγκ στην πόλη! Θέλουμε ο κόσμος να μάθει τα πάντα γύρω από τα γονίδια και το πώς επηρεάζουν τη ζωή μας», σημειώνει ο κ. Αντωναράκης.

Η κατασκευή στοίχισε 1,5 εκατ. ευρώ, τα οποία προέρχονται από δωρεές κυρίως οργανισμών που υποστηρίζουν τη γνώση και την έρευνα. Η είσοδος είναι δωρεάν και την έκθεση βλέπουν περίπου 1.500-2.000 άνθρωποι την ημέρα, όταν οι επισκέπτες στο κεντρικό μουσείο της πόλης δεν ξεπερνούν τους 400 ημερησίως.

«Δυστυχώς», εξήγησε ο κ. Αντωναράκης, «η έκθεση δεν μπορεί να πάρει παράταση, γιατί γίνεται πολύ κεντρικά και ο χώρος χρησιμοποιείται και γι' άλλους λόγους. Θα μεταφερθεί σ' έναν χώρο στο πανεπιστήμιο, ώστε να τον επισκέπτονται φοιτητές και μαθητές, ενώ στόχος μας είναι να περιοδεύσει και σε άλλες πόλεις, ακόμη και στην Αθήνα, ώστε να φέρει πιο πολύ κόσμο κοντά στο μυστήριο του ανθρώπινου γονιδιώματος».

*Σημειώνεται ότι η έρευνα του κ. Αντωναράκη, του «χαρτογράφου του DNA», όπως έχει αποκληθεί, στις γενετικές μεταλλάξεις που προκαλούν κληρονομικές παθήσεις, όπως η αιμοφιλία, η μεσογειακή αναιμία και το σύνδρομο Down, είναι παγκοσμίως αναγνωρισμένη. Η ομάδα του εργαστηρίου του θεωρείται μία από τις κορυφαίες της Ευρώπης, φημισμένη για την ενεργό ερευνητική, ακαδημαϊκή και κλινική συμβολή στη γενετική, και ιδιαίτερα για το έργο της για το χρωμόσωμα 21, που ευθύνεται για το σύνδρομο Down. Σε πρόσφατη ομιλία του στην Αθήνα, είχε επισημάνει πως οι γνώσεις μας σχετικά με τη συσχέτιση γονιδίων και νοσημάτων σε ατομικό επίπεδο είναι ακόμη περιορισμένες, και θα χρειαστούν πολύς χρόνος και έρευνα από τις επόμενες γενεές έως ότου απαντηθούν όλα τα ερωτήματά μας. Πηγή: http://www.enet.gr